رابطه بنزین با اکتان

رابطه بنزین با اکتان

خود به خود (بدون جرقه )با تعریف درصد ایزو اکتان در نرمان هپتان بوده که ایزو اکتان در نرمال هپتان بوده که ایزو اکتان عدد100 و نرمان هپتان عدد صفر دارند تا بدترین و بهترین سوخت مشخص گردد،برای نمونه بنزین با اکتان 87، شامل 87 درصد اکتان و 13 درصد هپتان است.بر همین اساس موتورهای با ضریب تراکم بیشتر،نیازمند سوخت با اکتان بالاتر هستند .زیرا که هر چه عدد اکتان افزایش یابد،علاوه بر مرغوبیت سوخت ف احتمال خودسوزی آن هم کمتر شده (در آن پاسخ به اشتباه بیشتر عنوان شده بود )و با دو روش تعریف می شود :عدد اکتان تحقیقی (آزمایشگاهی )یا RON

-عدد اکتان موتوری (علمی ) یا (MON Motor Octane Number  )

ممکن است بنزین به دلیل نوع افزودنی ها و مواد به کار رفته جهت افزایش اکتان،در شرایط آزمایشگاهی از وضعیت خوبی بهره مند بوده و RON بالایی داشته باشد اما در عمل و موقعیت های سخت واقعی ، توانایی تحمل خیلی کمتری نسبت به تراکم داشته ودر واقع MON آن پایین باشد عدد حاصل از روش RON همواره از عدد به دست آمده به روش MON بیشتر است و فاصله بین این دو عدد با شاخص حساسیت یا Sensitivity  شناخته می شود و بنزینی مرغوب تر است که عدد حساسیت آن کمتر باشد.

باید به این نکته نیز اشاره کنیم که با بیشتر شدن ارتفاع از سطح دریا ،افزایش رطوبت و کاهش دمای هوا ، خودسوزی سوخت کمتر می شود و نسبت تراکم موتور،آ<انس و ریتارد بودن دلکو ،عمر کارکرد پیشرانه ، میزان دمای عملکرد موتور و نسبت اختلاط سوخت و هوا نیز در تغییر خودسوزی بنزین تاثیر چشمگیری دارند.واژه اکتان به مواد حاصل از پالایش نفت خام اشاره دارد زیرا در این فرایند زنجیره های کربنی با طول های متفاوت به دست می آید که می توانند از یکدیگر جدا شده یا در سوخت های دیگر مخلوط شوند.در این این میان ، متان فقط یک اتم ،پروپان سه اتم ،بوتان چهاراتم،پنتان پنج اتم ،هگزان شش اتم ،هپتان هفت اتم و سرانجام اکتان هشت اتم زنجیره ای کربن دارند.تراکم پذیری هپتان ضعیف است و پس از کمی تراکم ،خود به خود منفجر می شود ولی اکتان در این شرایط خوب عمل کرده و تراکم پذید است.یکی از مشکلات عمده در ایران، بیان عدد اکتان از روش RON و استفاده از بزرگی آن برای کیفیت بنزین بوده در حالی که معیار سنجش کیفیت سوخت در بسیاری از کشورهای پیشرفته ارائه عدد RON+MON/2 است .اکتان پایین،وجود MTBE(Methyl Tertiary Butyl Ether) و بالا بودن میزان گوگرد از مهمترین مشکلات کیفیت بنزین ایران به شمار می رود .البته میزان گوگرد بالاتر از حد مجاز پالایشگاه های آبادان،بندرعباس و شیراز اصلاح شده و عدد اکتان پایین دو پالایشگاه دیگر با اجرای راهکارهایی به حد قابل قبول رسیده است،با این حال مشکلات فنی در برخی پالایشگاه ها مانع حذف این ترکیب مضر از بنزین های ایرانی بوده است.

ماده آلی MTBE افزایش دهنده عدد اکتان و کامل کننده احتراق است  که به دلیل جایگزینی آن به جای (TEL (Tetra Ethyl Lead این بنزین را بدون سرب می دانند اما مشکل اینجاست که آلاینده محیط زیست محسوب شده ،به شدت سرطان زا است و استفاده ازآن در اروپا و ایالات متحده ممنوع است.بنزین های اروپا به دلیل تولید در پالایشگاههایی با فن آوری های جدید، فاقد MTBE افزودنی هستند و در ایران تنها بنزین پالایشگاه بندرعباس نیازی به این ماده ندارد.در بسیاری از این کشورها بنزین با سه عدد اکتان در اختیار مصرف کنندگان قرار میگیرد که شامل اکتان 85 تا 88 یا بنزین معمولی (Regular)  ،اکتان 88 تا 90 یا بنزین متوسط (Midrange )و اکتان 90 به بال یا به اصطلاح بنزین سوپر (Premium )می شود ولی بر اساس یازده مورد آزمایش و نمونه گیری توسط سازمان بهینه سازی مصرف سوخت کشور،Ron  بنزین معمولی در ایران بین 1/87 تا 89 در نوسان بوده و میانگینی برابر 69/87 داشته است.متوسط این معیار طی سه مورد نمنهدگیری از بنزین سوپرعدد94 را نشان می دهد و جالب این معدل گوگرد درهر دو نوع سوخت ، تقریباً برابر و حتی در بنزین معمولی متعادل تر بوده است .

با اینکه گفته می شودهم اکنون بنزین تولیدی با استاندارد ملی کشور در منطقه خاورمیانه از بالاترین سطح کیفی برخوردار است،به نظر میرسد استاندارد ملی بنزین ما با آنچه که باید باشد ،فاصله دارد و مهمترین بخش آن در تفاوت عدد اکتان و مقدار گوگرد این فرآورده با بنزین کشورهای پیشرفته است.تفاوتی که باعث افزایش مصرف سوخت تمام خودروها،تولید آینده های فراوان و ایجاد مشکلات فنی در موتورهای جدید شده و مالکان را مجبور به استفاده از بنزین سوپر می کند که حتی در تهران هم به اندازه کافی در دسترس نیست .

ناگفته نماند حذف MTBE و کاهش گوگرد بنزین،با افزودن 5 درصد اتانول در دستور کار وزارت نفت قرار دارد که امید می رود با رساندن این میزان به 10 درصد،کمبود عدد اکتان بنزین جبران شده و دیگر نیازی به استفاده از MTBE نباشد.یکی دیگر از روش های عدم استفاده از MTBEجایگزینی مقادیر بالای الفین ها و ترکیبات آروماتیک سنگین (اکتان کثیف به دلیل رسوب) به بنزین است که برای رفع این مشکل،پاک کننده هایی مانند نانو صابون ها را به سوخت اضافه می کنند.امیدواریم به زودی شاهد تدوین استانداردهای جدید تولید و عرضه سوخت در کشور مطابق استاندارد EURO4 و حتی بالاتر باشیم./

آدرس سایت :www.autogolchin.ir

اینستا :mercedes benzz_golchin


منبع: تعمیرگاه مرسدس بنز گلچین


برچسب‌ها: